هیدروسولفیت سدیم
هیدروسولفیت سدیم که در صنعت بیشتر با نام سدیم دیتیونیت شناخته میشود، یکی از مواد خیلی مهم در نساجی است.
ساختار شیمیایی هیدروسولفیت سدیم
فرمول شیمیایی: Na₂S₂O₄
نام علمی: Sodium Dithionite
ساختار یون دیتیونیت:
یون S₂O₄²⁻ شامل دو اتم گوگرد است که با یک پیوند S–S به هم متصلاند و هر گوگرد به دو اتم اکسیژن وصل شده است.
ویژگی مهم ساختاری:
گوگردها در عدد اکسایش پایین قرار دارند
همین موضوع باعث میشود هیدروسولفیت سدیم یک عامل کاهندهی بسیار قوی باشد
کاربردهای هیدروسولفیت سدیم در صنعت نساجی
1. احیای رنگهای خمی (Vat Dyes)
مهمترین کاربردش 🔥
رنگهایی مثل ایندیگو (رنگ جین) در آب نامحلولاند
هیدروسولفیت سدیم آنها را احیا میکند و به فرم محلول درمیآورد
بعد از رنگرزی، با تماس با هوا دوباره اکسید شده و روی الیاف تثبیت میشوند
👉 بدون هیدروسولفیت، رنگرزی جین عملاً غیرممکن است.
2. رنگبری و سفیدگری (Stripping & Bleaching)
برای حذف رنگهای ناخواسته
اصلاح اشتباهات رنگرزی
سفیدگری ملایم الیاف حساس مثل پنبه و ویسکوز
مزیتش نسبت به سفیدکنندههای اکسیدکننده:
آسیب کمتر به الیاف
کنترلپذیری بهتر
3. تثبیت و یکنواختسازی رنگ
جلوگیری از اکسید شدن ناخواسته رنگها حین فرایند
کمک به یکنواخت شدن رنگ روی پارچه
کاهش لکه و سایهدار شدن
4. حذف اکسیژن محلول در حمام رنگرزی
اکسیژن میتواند باعث تخریب رنگ شود
هیدروسولفیت با مصرف اکسیژن، محیط کاهنده ایجاد میکند
مزایا و محدودیتها
مزایا:
قدرت احیایی بالا
قیمت مناسب
اثرگذاری سریع
محدودیتها:
ناپایدار در حضور هوا و رطوبت
تولید گاز SO₂ (بوی تند)
نیاز به شرایط نگهداری دقیق
